Czy przedsiębiorca może zatrudnić swoje dziecko i pokryć koszty opłaty za naukę?
Pytanie: Prowadzę niepubliczny zakład opieki zdrowotnej, w którym zatrudniam pracowników. Czy mogę zatrudnić swoją córkę, obecnie studiującą medycynę, i sfinansować jej płatne studia i powyższą opłatę wliczyć w koszty firmy, jeżeli moja córka podpisze zobowiązanie, że po zakończeniu studiów będzie pracować w mojej firmie przez np. 6 lat? - pyta przedsiębiorczyni z Warszawy.


Odpowiedź: Nie widzę przeszkód prawnych, aby mogła Pani zatrudnić córkę i pokryć koszty opłaty za naukę.
Nie ma żadnych formalnych przeciwwskazań do zatrudniania osób bliskich w ramach stosunku pracy. Ważne jest, aby rzeczywiście miało miejsce wykonywanie przez osobę bliską zobowiązań pracowniczych, aby nie było można zarzucić próby obejścia czy nadużycia prawa.

Moim zdaniem, jeżeli wybrany kierunek kształcenia jest zgodny z profilem działalności firmy, rodzajem wykonywanej przez zatrudnioną osobę pracy lub ma to służyć temu, aby pracownik w przyszłości objął konkretne stanowisko po uzyskaniu odpowiedniego wykształcenia, wtedy pracodawca może wliczyć w koszty uzyskania przychodu poniesione na ten cel wydatki.

Kwestie podnoszenia wykształcenia i kwalifikacji dorosłych zostały uregulowane w rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych (Dz.U. nr 103, poz. 472 z późn. zm.).

Proszę także zauważyć, że zgodnie z art. 94 pkt 6 Kodeksu pracy, dalej kp, pracodawca ma obowiązek ułatwiać pracownikom podnoszenie kwalifikacji zawodowych. Przez podnoszenie kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych rozumie się kształcenie w szkołach dla dorosłych i szkołach wyższych oraz kształcenie, dokształcanie, a także doskonalenie w formach pozaszkolnych.


Podnoszenie kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego może odbywać się systemem dziennym, wieczorowym, zaocznym, samokształcenia kierowanego, eksternistycznym lub systemem mieszanym. Podnoszenie kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego w formach szkolnych i pozaszkolnych może być realizowane na podstawie skierowania zakładu pracy lub bez takiego skierowania.


Kształcenie dorosłych w formach szkolnych odbywa się w szkołach podstawowych, ponadpodstawowych i szkołach wyższych.
Pracownikowi, który podejmuje naukę w szkole na podstawie skierowania zakładu pracy, przysługuje urlop szkoleniowy i zwolnienia z części dnia pracy, płatne według zasad obowiązujących przy obliczaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy.
Zakład pracy może przyznać takiemu pracownikowi dodatkowe świadczenia, a w szczególności:
zwrócić koszty przejazdu, zakwaterowania i wyżywienia na zasadach obowiązujących przy podróżach służbowych na obszarze kraju, o ile nauka odbywa się w innej miejscowości niż miejsce zamieszkania i miejsce pracy pracownika,
pokryć koszty podręczników i innych materiałów szkoleniowych,
pokryć opłaty za naukę, pobierane przez szkołę,
udzielić dodatkowego urlopu szkoleniowego.


Pracownikowi podejmującemu naukę w szkole bez skierowania zakładu pracy może być udzielony bezpłatny urlop i zwolnienie z części dnia pracy bez zachowania prawa do wynagrodzenia w wymiarze ustalonym na zasadzie porozumienia pomiędzy zakładem pracy i pracownikiem. Zakład pracy może też pokryć pracownikowi koszty związane z nauką, o których mowa wyżej.

Zakład pracy zawiera z pracownikiem skierowanym przez pracodawcę umowę określającą wzajemne prawa i obowiązki stron. Pracownik, który otrzymał od zakładu pracy świadczenia, o których mowa wyżej, i w trakcie nauki lub po jej ukończeniu w terminie określonym w umowie, nie dłuższym niż 3 lata:
rozwiąże stosunek pracy za wypowiedzeniem,
z którym zakład rozwiąże stosunek pracy bez wypowiedzenia z jego winy,
którego stosunek pracy wygaśnie wskutek porzucenia pracy
jest obowiązany do zwrotu kosztów poniesionych przez zakład pracy na jego naukę w wysokości proporcjonalnej do czasu pracy po ukończeniu nauki lub czasu pracy w czasie nauki, chyba że zakład pracy odstąpi od żądania zwrotu kosztów w części lub w całości.
Pracownik, który otrzymał od zakładu pracy świadczenia, o których mowa wyżej, jest obowiązany, na wniosek zakładu pracy, do zwrotu kosztów tych świadczeń w części lub całości, jeżeli bez uzasadnionych przyczyn przerwie naukę w szkole lub jej nie podejmie.

Podstawa prawna:
- rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych (Dz.U. nr 103, poz. 472 z późn. zm.),
- art. 94 pkt 6 Kodeksu pracy.