Zarządzanie czy przywództwo?

Czy zarządzanie i przywództwo można traktować jako pojęcia tożsame?

Pojęcia zarządzania i przywództwa często, dość błędnie traktowane są jako tożsame i używane zamiennie. W rzeczywistości jednak różnice między nimi są znaczące. W największym skrócie można powiedzieć, że przywództwo dotyczy jutra organizacji natomiast zarządzanie to dziś (teraz) organizacji. Zarządzanie dotyczy z reguły bieżącej kontroli instytucji, jej efektywności, wydajności, tego co przewidywalne. Przywództwo zaś odnosi się do przyszłości, zawiera w sobie wizję organizacji w określonej przestrzeni czasowej (czym firma czy organizacja będzie za 5, 10, 20 lat). Ta wizja zawiera w sobie także ogólną strategię osiągania celu oraz przyszłej kultury organizacyjnej (która w dużej mierze jest tym, czego lider sobie życzy).

W tym miejscu przyjrzyjmy się tej analizie nieco bliżej. Witold Jankowski w swoim opracowaniu pt. "Przywództwo" w sposób klarowny opisuje różnice między zarządzaniem a przywództwem. Jeśli weźmiemy pod uwagę cele organizacyjne, to można stwierdzić, że zarządzanie planuje konkrety oraz tworzy realne budżety. Polega to na ustalaniu szczegółowych harmonogramów dla osiągnięcia wyznaczonych zadań i uzyskania konkretnych wyników oraz zdobyciu i odpowiednim lokowaniu zasobów (ludzkich, materialnych, finansowych) w celu uzyskania założonych rezultatów. Przywództwo natomiast ustala kierunek rozwoju instytucji, tworzy wizję przyszłości (bliskiej i odległej) oraz stale opracowuje strategię dla wprowadzenia zmian umożliwiających osiągnięcie wizji.

Gdy weźmiemy pod uwagę rozwiązywanie problemów w organizacji to zarządzanie ma na celu kontrolę, co przejawia się monitorowaniem planów, harmonogramów, identyfikacją odstępstw od założeń, planowaniem i organizowaniem działań pozwalających wyeliminować błędy. Przywództwo zaś przede wszystkim motywuje i inspiruje, pobudza pracowników do pokonywania przeszkód i barier budżetowych, zasobowych i międzyludzkich. Zmierza ono również do zaspokojenia podstawowych a często nieświadomych potrzeb członków organizacji (np. udziału we władzy czy w podejmowaniu decyzji).

W kwestii zasobów ludzkich zarządzanie polega na organizacji i zatrudnianiu. Oznacza to, ustalanie struktury zatrudnienia, alokowanie pracowników, delegację obowiązków, wprowadzanie procedur i monitoring realizacji. Przywództwo natomiast przedstawia kierunek działań osobom, które powinny angażować się w realizację strategii oraz wpływa na tworzenie zespołów i koalicji poprzez określenie wizji i strategii.

Oto główne różnice pomiędzy zarządzaniem a przywództwem. Ich zrozumienie może być krokiem ku lepszej organizacji działalności danej instytucji oraz może przyczynić się do zwiększenia jej efektywności.