Obowiązek przekształcenia spółki cywilnej w jawną - termin upływa 31 marca 2007 r.
Jeżeli przychody netto spółki cywilnej w każdym z dwóch ostatnich lat obrotowych osiągnęły wartość powodującą, zgodnie z przepisami o rachunkowości, obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych, zgłoszenie jest obowiązkowe i powinno nastąpić w terminie trzech miesięcy od zakończenia drugiego roku obrotowego. Sprawdź, jakie sankcje grożą za niezgłoszenie w odpowiednim terminie przekształcenia.


Spółka cywilna (art. 860 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm., dalej: kc) może być przekształcona w spółkę jawną. Przekształcenie wymaga zgłoszenia do sądu rejestrowego przez wszystkich wspólników.


Kiedy następuje obowiązek przekształcenia spółki cywilnej w jawną?


Jeżeli przychody netto spółki cywilnej w każdym z dwóch ostatnich lat obrotowych osiągnęły wartość powodującą, zgodnie z przepisami o rachunkowości, obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych, zgłoszenie jest obowiązkowe i powinno nastąpić w terminie trzech miesięcy od zakończenia drugiego roku obrotowego.
Przekształcenie to musi nastąpić w ciągu 3 miesięcy od zakończenia drugiego roku obrotowego. Spółki cywilne do czasu otrzymania wpisu do rejestru są obowiązane prowadzić księgi rachunkowe od początku roku obrotowego następującego po osiągnięciu poziomu 800.000 euro.


Obowiązek zmiany formy prawnej prowadzenia działalności przewiduje art. 26 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks Spółek Handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 z późn. zm., dalej: ksh). Zmiany formy organizacyjno-prawnej spółki cywilnej mogą mieć postać:
- dobrowolnego przekształcenia spółki cywilnej w jawną (art. 26 § 4 zd. 1 ksh),
- przymusowego przekształcenia spółki cywilnej w jawną (art. 26 § 4 zd. 3 ksh),
- przekształcenia spółki cywilnej w inną spółkę niż spółka jawna (art. 551 i n. ksh).


Zgodnie z powyższym każda spółka cywilna może lub musi być przekształcona w trybie art. 26 § 4 ksh w spółkę jawną.


Przy obowiązkowym przekształceniu spółki cywilnej w jawną każdy wspólnik spółki jawnej ma prawo i obowiązek zgłoszenia spółki jawnej do rejestru.


Obowiązek zgłoszenia przekształcenia do KRS


Przed zgłoszeniem przekształcenia w KRS wspólnicy mają obowiązek dostosowania umowy spółki do przepisów o umowie spółki jawnej. Skutek w postaci przekształcenia następuje z chwilą wpisu do KRS. Wpis ma charakter konstytutywny. Nie ma tu miejsca rozwiązanie spółki powodujące konieczność przeprowadzania postępowania likwidacyjnego.
Ponieważ przekształcenie spółki cywilnej w spółkę prawa handlowego to nie likwidacja, a jedynie zmiana formy prawnej prowadzonej działalności, zatem nie powstaje obowiązek zapłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodu z remanentu likwidacyjnego ani VAT.



Z chwilą wpisu do rejestru spółka staje się spółką jawną. Spółce tej przysługują wszystkie prawa i obowiązki stanowiące majątek wspólny wspólników.
Przed zgłoszeniem wspólnicy mają obowiązek dostosować umowę spółki do przepisów o umowie spółki jawnej.


Jeżeli spółka jest zawarta na czas nieoznaczony, to wystarczy zamieszczenie w umowie tylko danych określonych w art. 25 pkt 1-3 ksh, a więc firmy i siedziby spółki, określenia wkładów wnoszonych przez każdego wspólnika wraz z podaniem ich wyceny, a także przedmiotu działalności spółki. Z oczywistych względów należy również oznaczyć wspólników. Biorąc pod uwagę procedurę dostosowania umowy spółki cywilnej do wymogów stawianych treści umowy spółki jawnej, zmiany będą koncentrować się najczęściej na wskazaniu firmy spółki oraz jej siedziby, a także ujęcia przedmiotu działalności spółki według Polskiej Klasyfikacji Działalności w celu ujęcia tych danych na formularzach rejestrowych. Należy jednak pamiętać, że funkcjonowanie spółki powstałej na gruncie umowy zawierającej jedynie obligatoryjne postanowienia będzie poddane w pełni regulacji Kodeksu spółek handlowych, tak więc minimalizacja treści umowy spółki może się w praktyce okazać nie zawsze idealnie zgodna z indywidualnymi intencjami wspólników.


Sankcje za niezgłoszenie wpisu


Sankcje za niezgłoszenie wpisu przewiduje ustawa z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jednolity: Dz.U. z 2001 r. nr 17, poz. 209 z późn. zm., dalej: ustawa o KRS).


Podmiot zobowiązany do wpisu ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną niezgłoszeniem danych podlegających obowiązkowi wpisu do Rejestru w ustawowym terminie, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności (art. 18 ust. 1 ustawy o KRS).


W razie stwierdzenia, że wniosek o wpis do Rejestru lub dokumenty, których złożenie jest obowiązkowe, nie zostały złożone pomimo upływu terminu, sąd rejestrowy wzywa obowiązanych do ich złożenia, wyznaczając dodatkowy 7-dniowy termin, pod rygorem zastosowania grzywny przewidzianej w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego o egzekucji świadczeń niepieniężnych. W razie niewykonania obowiązków w tym terminie sąd rejestrowy nakłada grzywnę na obowiązanych (art. 24 ust. 1 ustawy o KRS), którą może ponawiać. Na postanowienie sądu rejestrowego w przedmiocie stosowania grzywny przysługuje zażalenie (art. 27 ustawy o KRS).


Jeżeli to nie spowoduje złożenia wniosku o wpis lub dokumentów, których złożenie jest obowiązkowe, a w Rejestrze jest zamieszczony wpis niezgodny z rzeczywistym stanem rzeczy, sąd rejestrowy wykreśla ten wpis z urzędu. Jeżeli pomimo stosowania grzywny osobowa spółka handlowa wpisana do Rejestru nie wykonuje obowiązków, sąd rejestrowy z urzędu może, z ważnych powodów, orzec o rozwiązaniu spółki oraz ustanowić likwidatora (art. 25 ustawy o KRS).