Jak rozliczyć przekroczenie wymiaru czasu pracy?

Pytanie: W mojej firmie funkcjonuje dwumiesięczny system rozliczania czasu pracy. Proszę o wyliczenie całkowite wynagrodzenia pracownika w każdym miesiącu pracy przy następujących założeniach: wynagrodzenie z umowy o pracę 936 zł, pięciodniowy tydzień pracy po 8 godzin dziennie. Pracownik pracuje dodatkowo w 3 soboty po 6 godzin w 1. miesiącu, tj. w styczniu 2007 r. Za jedną sobotę otrzymuje dzień wolny (np. cała środa) w pierwszym miesiącu rozliczeniowym, za drugą sobotę dzień wolny - 1 dzień w 2. miesiącu rozliczeniowym, tj. lutym 2007 r., a za trzecią sobotę zapłacone wynagrodzenie za pracę – pisze kadrowa z Prudnika.



Odpowiedź: W pierwszej kolejności należy zacząć od rozliczenia wynagrodzenia za wykonaną pracę.


1. W styczniu br. pracownik, jak wynika z pytania, przepracował 194 godziny (176 godzin (pełny wymiar czasu pracy) + 3 soboty × 6 godzin = 194 godziny).
W tym samym miesiącu został mu oddany jeden 8-godzinny dzień wolny za 6 godzin pracy w sobotę.


Ponieważ dzień wolny jest niepłatny – wynagrodzenie za przepracowane w sobotę 6 godzin musi Pani uzupełnić wynagrodzeniem przestojowym za 2 godziny (tak żeby pracownik nie był stratny).


Ponieważ – zgodnie z informacjami zawartymi w Pani pytaniu - pracownik ma tylko stałą stawkę miesięczną wynagrodzenia, nie ma różnicy między wysokością normalnego wynagrodzenia a wynagrodzenia przestojowego.


Wynagrodzenie przestojowe to wynagrodzenie wynikające z osobistego zaszeregowania pracownika, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania - 60% wynagrodzenia.



A zatem wynagrodzenie za godziny przepracowane w styczniu br. powinno wynosić: 967,2 zł (936 zł + 31,2 zł).


Wylicza je Pani w następujący sposób:
194 godz. – 16 godz. (8 godzinny dzień wolny oddany w styczniu i 8-godzinny dzień wolny oddany w lutym) + 4 godziny wyrównania = 182 godziny,
za przepracowane godziny pracy zgodnie w wymiarem czasu pracy na styczeń 2007 r. pracownik powinien otrzymać 936 zł,
za dodatkowo przepracowane i nieoddanych 6 godzin pracownik powinien otrzymać 31,2 zł: (936 zł : 176 godzin = 5,32 zł, 5,32 zł × 6 godzin = 31,2 zł)
2. Jeżeli chodzi o miesiąc luty br., to jak wynika z Pani pytania, również w lutym br. pracownikowi będzie oddawany dzień wolny za 6 godzin pracy w sobotę. Skoro tak, musi Pani pamiętać, żeby do wypłaty traktować sobotę tak, jakby pracownik przepracował 8 godzin.


Przyjmuje się, że jeżeli pracownik jest wynagradzany stałą stawką miesięczną i obowiązuje go dłuższy niż 1-miesięczny okres rozliczeniowy – może mieć płaconą w każdym miesiącu okresu rozliczeniowego tę stawkę bez względu na rozkład czasu pracy (czyli na fakt, ile dni wolnych w danym okresie rozliczeniowym z tytułu niedziel, świąt i dni wolnych ze względu na przeciętnie 5-dniowy tydzień pracy przypada w poszczególnych miesiącach).


A zatem, w lutym, z tytułu wynagrodzenia za pracę, jeżeli pracownik nie pracował dodatkowo – powinien otrzymać 936 zł.


Natomiast na koniec okresu rozliczeniowego (na koniec lutego) musi Pani sprawdzić, czy pracownik otrzyma dodatek za przekroczenie średniotygodniowej normy czasu pracy.


Zgodnie z metodą Państwowej Inspekcji Pracy, która nakazuje płacić 100% dodatek już po przekroczeniu wymiaru czasu pracy w danym okresie rozliczeniowym, będzie Pani musiała w terminie płatności za luty br. zapłacić pracownikowi: 31,92 zł (6 godzin × 5,32) × 100%.


Wynika to z faktu, że:
czas przepracowany dodatkowo (z uwzględnieniem oddania dni wolnych) w okresie rozliczeniowym obejmującym okres rozliczeniowy – styczeń – luty to 342 godziny,
wymiar czasu pracy w okresie rozliczeniowym obejmującym styczeń – luty br. to 336 godzin,
a zatem: 342 godziny – 336 godzin = 6 godzin.
Za te 6 godzin należy zapłacić 100% dodatek do wynagrodzenia, czyli 31,92 zł.


Natomiast wg Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej nie doszło do przekroczenia średniotygodniowej normy czasu pracy w tym okresie rozliczeniowym i nie trzeba płacić 100% dodatku, czyli 31,92 zł.


Mianowicie: 342 godz. – 24 godz. (3 dni „wystają” w tym okresie rozliczeniowym poza pełne tygodnie, w okresie od poniedziałku do piątku) = 318 godz. : 8 tygodni = 39,75 godz.


Pracownik przepracował w tym okresie rozliczeniowym przeciętnie w tygodniu po 39,75 godz. (to efekt oddania 2 dni wolnych i święta przypadającego w poniedziałek - 1 stycznia Nowy Rok). A zatem, nie została przekroczona średniotygodniowa 40-godzinna norma czasu pracy.


Jednakże przypominam, że to PIP przeprowadza kontrole u pracodawców, dlatego powinna Pani rozliczyć przekroczenie wymiaru czasu pracy zgodnie z interpretacją PIP.


Podstawa prawna: art. 151 3, art. 129, art. 1511 Kodeksu pracy