Kiedy następuje zakończenie działalności przez spółkę jawną?
Pytanie: Spółka jawna prowadząca księgi handlowe zamierza z końcem stycznia zakończyć działalność. W jakim momencie to nastąpi?


Odpowiedź: Stwierdzenie, że spółka jawna zamierza z końcem stycznia zakończyć działalność, może oznaczać: podjęcie uchwały wspólników o rozwiązaniu spółki, rozpoczęcie procesu likwidacji albo jego zakończenie. Właściwe określenie etapów działań zmierzających do zakończenia działalności spółki (wykreślenia jej z rejestru) ma istotne znaczenie dla ustalenia obowiązków wynikających z ustawy o rachunkowości, a także z Kodeksu spółek handlowych.


Zgodnie z art. 58 ustawy z 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.) rozwiązanie spółki jawnej powodują:
przyczyny przewidziane w umowie spółki (np. upływ czasu, na który została zawarta spółka, zrealizowanie celu, dla którego została powołana),
jednomyślna uchwała wszystkich wspólników,
ogłoszenie upadłości spółki,
śmierć wspólnika lub ogłoszenie jego upadłości,
wypowiedzenie umowy spółki przez wspólnika lub wierzyciela wspólnika,
prawomocne orzeczenie sądu.
W powyższych przypadkach przeprowadza się zazwyczaj likwidację spółki, ponieważ ciążą na niej zobowiązania oraz posiada ona należności, które powinny zostać ściągnięte od dłużników.


Z majątku spółki spłaca się zobowiązania spółki oraz pozostawia się odpowiednie kwoty na pokrycie zobowiązań niewymagalnych lub spornych. Pozostały majątek dzielony jest między wspólników stosownie do postanowień umowy spółki, a w przypadku ich braku spłaca się wspólnikom udziały, nadwyżkę majątku natomiast dzieli się między nich w takim stosunku, w jakim uczestniczą oni w zysku. Jeżeli majątek spółki nie wystarcza na spłatę udziałów i długów, niedobór dzieli się między wspólników stosownie do postanowień umowy, a w przypadku gdy ich nie ma - w stosunku, w jakim wspólnicy uczestniczą w stracie.


Rozwiązanie spółki jawnej (zakończenie jej działalności) następuje z chwilą wykreślenia jej z rejestru, po spełnieniu określonych wymogów, pozwalających sądowi rejestrowemu na wykreślenie spółki.


Podstawa prawna: art. 58 ustawy z 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.).