Oddział zagraniczny

Zagraniczne przedsiębiorstwo może prowadzić na terenie Polski działalność gospodarczą.

Może w tym celu posiadać:

    * podlegający rejestracji w KRS oddział, związany z obowiązkiem prowadzenia ksiąg rachunkowych;
    * zakład lub stałą placówkę w rozumieniu umowy w sprawie zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu;
    * status podatnika VAT, czy podatnika VAT-UE.

W niektórych przypadkach status takiego przedstawicielstwa jest prawnie regulowany, w innych przedsiębiorstwo samo decyduje, czy chce sformalizować swoją działalność.
Oddział przedsiębiorstwa zagranicznego

Jeżeli przedsiębiorstwo zagraniczne zgodnie ze swoimi krajowymi przepisami tworzy oddział na terytorium Polski, wówczas ma obowiązek go zarejestrować w rejestrze przedsiębiorców KRS. W oddziale takim powinna być prowadzona rachunkowość według polskich przepisów, co oznacza, że czasem niezbędne będzie prowadzenie rachunkowości podwójnie - zgodnie z polskim prawem i zgodnie z zasadami centrali.

Oddział taki jest płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych i składek ZUS w stosunku do osób w nim zatrudnionych. Status oddziału jako podatnika podatku dochodowego reguluje umowa w sprawie zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu.

W przypadku oddziałów, które wykonują jedynie czynności pomocnicze w stosunku do działań centrali, nalezy podkreślić, iż może nie wystąpić przychód podlegający opodatkowaniu z tytułu obciążania centrali kosztami działalności oddziału.

Nie istnieje obowiązek zakładania i rejestracji oddziału w przypadku wykonywania działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bezpośrednio przez centralę (nie trzeba tworzyć oddziału dla wykonywania działalności w Polsce), jednak oddział utworzony powinien zostać zarejestrowany. Ponadto wykonywanie obowiązków podatkowych bez pośrednictwa oddziału może wiązać się z dodatkowymi obowiazkami, np. ustanowienia przedstawiciela itp.
Zakład, stała placówka

Można stwierdzić ogólnie, że zakład to stała placówka, przez którą całkowicie lub częściowo prowadzona jest działalność przedsiębiorstwa, obejmuje w szczególności:

    * miejsce zarządu,
    * filię,
    * biuro,
    * fabrykę,
    * warsztat i
    * kopalnię, źródło ropy naftowej lub gazu ziemnego, kamieniołom albo inne miejsce wydobywania zasobów naturalnych;
    * plac budowy lub prace budowlane albo instalacyjne stanowią zakład tylko wtedy, jeżeli trwają one dłużej niż dwanaście miesięcy.

Bez względu na poprzednie postanowienia tego artykułu, zakładu nie stanowi:

    * użytkowania placówek, które służą wyłącznie do składowania, wystawiania lub dostarczania dóbr lub towarów należących do przedsiębiorstwa;
    * utrzymywania zapasów dóbr lub towarów należących do przedsiębiorstwa wyłącznie w celu składowania, wystawiania lub dostarczania;
    * utrzymywania zapasów dóbr lub towarów należących do przedsiębiorstwa wyłącznie w celu obróbki lub przerobu przez inne przedsiębiorstwo;
    * utrzymywania stałej placówki wyłącznie w celu zakupu dóbr lub towarów albo zbierania informacji dla przedsiębiorstwa;
    * utrzymywania stałej placówki wyłącznie w celu prowadzenia dla przedsiębiorstwa jakiejkolwiek innej działalności o charakterze przygotowawczym lub pomocniczym;
    * utrzymywania stałej placówki wyłącznie w celu prowadzenia któregokolwiek rodzaju działalności, o których mowa wyżej, pod warunkiem jednak, że całkowita działalność stałej placówki, wynikająca z takiego połączenia rodzajów działalności, ma charakter przygotowawczy lub pomocniczy.

Definicję zakładu i stałej placówki, w odniesieniu do stosunków panujących pomiędzy Rzeczypospolitą Polską a krajem centrali przedsiębiorstwa, ustala wyłącznie umowa w sprawie zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu. Definicje w umowach zawartych z poszczególnymi krajami mogą się od siebie różnić, choć ogólna zasada jest taka sama (wynika z umowy ramowej OECD).

Zakład podlega opodatkowaniu w Polsce na zasadach określonych w umowie, z reguły zakład opłaca podatki w kraju prowadzenia działalności, z wyjątkiem niektórych rodzajów należności (np. należności licencyjnych), które mogę podlegać odrębnym, szczegółowym regulacjom w umowie międzynarodowej.

W przypadku, gdy z krajem centrali nie podpisano umowy w sprawie zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu, całość dochodów centrali, uzyskiwanej z działalności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlega opodatkowaniu CIT w Polsce.
Uwaga ! Zakład a oddział

Nie każdy oddział jest zakładem, zakład nie musi zaś zostać zarejestrowany jako oddział.
Podatnik VAT

Przedsiębiorstwo zagraniczne, niezależnie od tego, czy posiada w Polsce oddział lub zakład, wykonując na terytorium Rzeczypospolitej Polskie działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, ma obowiązek zarejestrować się jako podatnik VAT czy podatnik VAT-UE.

Nie chodzi tu przy tym o obowiązek rejestracji ze względu na miejsce świadczenia ustalone zgodnie z ustawą w sytuacji, gdy miejsce faktycznego świadczenia jest poza granicami Polski, a jedynie prawo nakazuje uznanie za miejsce świadczenia terytorium Polski (nastąpi wówczas np. wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów czy opodatkowany u nabywcy import usług), Chodzi o sytuację, gdy przedsiębiorca zagraniczny faktycznie wykonuje usługi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i dodatkowo zgodnie z ustawą miejscem ich świadczenia jest terytorium Polski.