Nowe zasady opodatkowania pożyczek od 1 stycznia 2007 r.!
Od 1 stycznia 2007 r. obowiązują nowe zasady opodatkowania pożyczek podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Od 2007 r. udzielenie pożyczki spółce kapitałowej przez jej wspólnika to zmiana umowy spółki kapitałowej. Zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych dla tych pożyczek już nie będzie obowiązywało. Sprawdź, która ze stron umowy powinna zapłacić podatek i według jakiej stawki.

Ustawa z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2005 r. nr 41, poz. 399, dalej: upcc) została znowelizowana jednym aktem razem z ustawą o podatku od spadków i darowizn. Zmiany ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych dotyczą w dużej części opodatkowania pożyczek.

Pożyczka dla spółki

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych wprowadza własną definicję zmiany umowy spółki. Warto pamiętać, że w przypadku spółek osobowych pod pojęciem zmiany umowy należy rozumieć:
wniesienie lub podwyższenie wniesionego do spółki wkładu, którego wartość powoduje zwiększenie majątku spółki albo podwyższenie kapitału zakładowego,
pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika lub akcjonariusza,
dopłaty,
oddanie przez wspólnika lub akcjonariusza spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania.


Natomiast w przypadku spółek kapitałowych zmianą - do końca 2006 r. - było:
wniesienie lub podwyższenie wniesionego do spółki wkładu, którego wartość powoduje podwyższenie kapitału zakładowego,
wniesienie dopłat.


Pożyczki udzielane spółce kapitałowej przez jej wspólnika obecnie są traktowane tak samo jak wszystkie inne pożyczki, co daje możliwość skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 9 upcc, obejmującego umowy pożyczki udzielane przez wspólnika (akcjonariusza) spółce kapitałowej.


Od 2007 r. udzielenie pożyczki spółce kapitałowej przez jej wspólnika mieści się w pojęciu „zmiany umowy spółki kapitałowej”. Zrezygnowano jednocześnie ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych dla tych pożyczek.


Zmieniła się także inna zasada dotycząca pożyczek „wspólniczych”. W przypadku, gdy wniesione do spółki dopłaty zostawały przez wspólników przeznaczone na podwyższenie kapitału zakładowego obecnie kwoty tych dopłat – opodatkowanych wcześniej, tj. w chwili wniesienia do spółki – można odjąć od podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, co oznacza, że w przypadku konwersji podstawa wynosi 0 zł. Zasada ta nie obejmuje pożyczek, które wolą wspólników zostawały w spółce w postaci kapitału zakładowego.


Od 1 stycznia 2007 r. od podstawy opodatkowania można odjąć także kwoty pożyczek udzielonych spółce kapitałowej przez wspólnika (akcjonariusza), które:
były opodatkowane podatkiem od czynności cywilnoprawnych, a następnie
zostały przeznaczone na podwyższenie kapitału zakładowego.


Płaci tylko pożyczkobiorca


Zmianie ulegnie także dotychczasowa zasada solidarnej odpowiedzialności stron umowy za podatek od czynności cywilnoprawnych. Od 1 stycznia 2007 r. podatnikiem jest jedynie biorący pożyczkę.


Jakie zwolnienia od podatku znikną od stycznia 2007 r.?


Zwolnienia umów pożyczek określa art. 9 pkt 10 upcc. Zniesione zostały trzy zwolnienia dotyczące:
pożyczek udzielanych osobom prawnym zwolnionym od podatku na podstawie art. 8 pkt 3 upcc, tj. stowarzyszeniom i fundacjom prowadzącym określoną działalność statutową,
pożyczek udzielanych na rozpoczęcie lub prowadzenie działalności gospodarczej, pod warunkiem udokumentowania, że pieniądze będące przedmiotem pożyczki zostaną przeznaczone na pokrycie wydatków poniesionych na rozpoczęcie lub prowadzenie działalności gospodarczej w ciągu 12 miesięcy od dnia zawarcia umowy albo wykorzystania w tym okresie rzeczy oznaczonych co do gatunku, stanowiących przedmiot pożyczki,
pożyczek udzielanych przez wspólnika (akcjonariusza) spółce kapitałowej.


Nowe zwolnienie dla pożyczek rodzinnych


Jako uzupełnienie dla całkowitego zwolnienia darowizn i spadków w najbliższej rodzinie wprowadzono zwolnienie dla pożyczek rodzinnych. Wolne od podatku od czynności cywilnoprawnych będą pożyczki pieniędzy dokonywane między małżonkami, wstępnymi, zstępnymi, rodzeństwem, pasierbem, macochą i ojczymem, pod warunkiem:
złożenia deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych właściwemu organowi podatkowemu w terminie 14 dni od daty dokonania czynności,
udokumentowania otrzymania przez biorącego pożyczkę pieniędzy na rachunek bankowy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.


Jednocześnie pozostawiono dotychczasowe zwolnienie dla osób należących do I grupy podatkowej w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn, do której poza osobami wymienionymi wyżej należą jeszcze teściowie. Tym zwolnieniem objęte są pożyczki do kwoty 9.637 zł liczonej w okresach 5-letnich.

Pożyczki od innych osób skorzystają ze zwolnienia, jeżeli łączna kwota lub wartość pożyczek otrzymanych w okresie kolejnych 3 lat nie przekroczy:
- 5.000 zł od jednego podmiotu,
- łącznie nie więcej niż 25.000 zł od wielu podmiotów.

Nowa stawka podatku
Stawka podatku od czynności cywilnoprawnych wynosić będzie od umowy pożyczki 2% kwoty lub wartości rynkowej przedmiotu pożyczki. Natomiast stawką 20% będą objęte pożyczki, wtedy gdy przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego:
podatnik powoła się na fakt zawarcia umowy pożyczki albo jej zmiany, a należny podatek od tych czynności nie zostanie zapłacony;
małżonek, wstępny, zstępny, brat lub siostra, pasierb, macocha albo ojczym powoła się na fakt zawarcia umowy pożyczki, a nie spełni warunku udokumentowania otrzymania pieniędzy na rachunek bankowy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.