Zakup usług hotelowych i konsumpcji a możliwość odliczenia VAT


Pytanie: Czy podatek naliczony dotyczący zakupu usług hotelowych i konsumpcji powinien obciążać limitowane 0,25% przychodu koszty reprezentacji i reklamy? W jakiej wartości - czy tylko netto, a VAT na inne konto jako VAT niepodlegający odliczeniu, będący kosztami uzyskania przychodu?



Odpowiedź: Od 1 stycznia 2007 r. nie można do kosztów zaliczyć wydatków na reprezentację, w szczególności na usługi gastronomiczne (także catering). Natomiast wydatki na reklamę (wszelką, czyli bez podziału na publiczną i niepubliczną) nie są objęte żadnym limitem - można je zaliczać w koszty w kwotach faktycznie poniesionych.


Reklama i reprezentacja a koszty


Niestety, od 1 stycznia 2007 r. zgodnie art. 23 ust. 1, pkt 23 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.) oraz z art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.) nie uważa się za koszty uzyskania przychodów [...] kosztów reprezentacji, w szczególności poniesionych na usługi gastronomiczne, zakup żywności oraz napojów, w tym alkoholowych". Poprzednie brzmienie tych przepisów: "nie uważa się za koszty uzyskania przychodów [...] kosztów reprezentacji i reklamy w części przekraczającej 0,25% przychodów, chyba że reklama prowadzona jest w środkach masowego przekazu lub publicznie w inny sposób". A zatem różnica jest poważna.


Pojęcie reklamy i reprezentacji powinno być rozumiane w znaczeniu powszechnym, nie jest bowiem definiowane w sposób szczególny przez przepisy ustaw o podatkach dochodowych. Zgodnie z wykładnią językową ("Słownik języka polskiego" PWN, Warszawa 1981 r.) "reklama" to rozpowszechnianie informacji o towarach, ich zaletach, wartości, miejscach i możliwości nabycia, chwalenie czegoś, zalecanie czegoś, natomiast "reklamować" znaczy "propagować, zachwalać towary lub usługi za pomocą środków właściwych reklamie, wygłaszać o kimś, o czymś pochlebne opinie, chwalić kogoś, coś" ("Uniwersalny Słownik Języka Polskiego" pod red. prof. Stanisława Dubisza WN PWN Warszawa 2003, t. IV, str. 56, 57).


"Reprezentacja" oznacza "okazałość, wystawność w czyimś sposobie życia związaną ze stanowiskiem, pozycją społeczną". Natomiast "reprezentacyjnie" oznacza "w sposób okazały, okazale, wystawnie, wytwornie" (ibidem, str. 72).



W praktyce podatkowej utrwalił się pogląd, iż reprezentacją są takie działania, które polegają na kontaktach oficjalnych i handlowych z innymi podmiotami gospodarczymi, związane w szczególności z przyjmowaniem i utrzymywaniem delegacji lub kontrahentów, uczestnictwem w przyjęciach związanych z pobytem tych podmiotów, zakupy kwiatów i upominków wręczanych z okazji uroczystości, specjalnym ubiorze pracowników, wystroju firmy i jej otoczenia ze szczególnym zaakcentowaniem symbolu firmy itp.


Reklama natomiast to działanie celowo kształtujące popyt na dane towary lub usługi poprzez upowszechnianie wiedzy o ich właściwościach i przeznaczeniu, mające na celu zachęcenie potencjalnych nabywców tych towarów lub usług do zakupu produktów tego właśnie podmiotu gospodarczego.


Takie są konkluzje z indywidualnych interpretacji, między innymi, Naczelnika Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie nr 1472/ROP1/423-159-182/05/AW, z 28 lipca 2005 r. Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gliwicach nr IUSIPD1/PB/415/32/2005, z 9 maja 2005 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego w Krotoszynie nr DP/423-1/05, z 16 marca 2005 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź Śródmieście nr US II-2/21/2003, aczkolwiek wydane na gruncie nieaktualnego już stanu prawnego.


Prawo do odliczenia VAT


W postawionym pytaniu należy przede wszystkim ustalić, czy pobyt w hotelu dotyczył własnych pracowników wysłanych w delegację, czy też delegacji przyjmowanej. W pierwszym przypadku jest właściwe księgowanie w konta kosztów podatkowych działalności kwot netto, natomiast kwoty VAT naliczonego, których odliczenie jest wyłączone na mocy art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.), należy księgować w stosowne konto podatku VAT niepodlegającego rozliczeniu; podatek ten stanowi koszt podatkowy uzyskania przychodu.


W drugim przypadku nie widzę możliwości zaliczenia wydatku w koszty podatkowe, gdyż - jak wyżej zaznaczyłem - mamy do czynienia z reprezentacją, a te wydatki zostały wyłączone z kosztów, ponieważ w art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT jednoznacznie stwierdza się, że obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, z wyjątkiem przypadków, gdy brak możliwości zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów pozostaje w bezpośrednim związku ze zwolnieniem od podatku dochodowego. Księgowanie wydatków związanych z reprezentacją należy więc dokonywać w wartościach brutto (VAT niepodlegający rozliczeniu) w konta kosztów niepodatkowych.



Podstawa prawna:
- art. 16 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.),
- art. 23 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.),
- art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).