Impreza integracyjna a koszty uzyskania przychodu w 2007 r.
Pytanie: Czy opinia Ministerstwa Finansów na temat możliwości zaliczania do kosztów podatkowych wydatków poniesionych na imprezę okolicznościową, opublikowana w piśmie PB 3/GM-8213-298/05/1680, zachowuje w dalszym ciągu swoją aktualność w 2007 r.?


Odpowiedź: Wydatki ponoszone na imprezy integracyjne dla pracowników stanowią koszt uzyskania przychodu, albowiem przyczyniają się do stabilizacji i harmonii (utrwalają dobrą atmosferę pracy) składu pracowniczego - źródła przychodów, a tym samym zachowują i zabezpieczają sprawność tego źródła do generowania w przyszłości przychodów. Harmonijność i stabilność źródła przychodów jest elementem wpływającym na jego ekonomiczne możliwości osiągania przychodów, zarówno w krótkim, jak i w dłuższym okresie.


Wzmiankowane pismo było odpowiedzią na pytanie, czy wydatki na imprezę okolicznościową (integracyjną, świąteczną, kulturalną, rekreacyjno-sportową) dla pracowników, poniesione ze środków obrotowych firmy mogą być zaliczone do kosztów podatkowych działalności lub czy imprezy takie należałoby traktować jako działalność socjalną.


W najistotniejszej kwestii, a za taką uważam zaliczenie tych wydatków do kosztów podatkowych, wyjaśniono, że podatnik może w takim przypadku zaliczyć poniesiony wydatek do kosztów podatkowych, gdyż imprezy takie przyczyniają się do dobrej atmosfery w pracy, co ma wpływ na zwiększenie efektywności ich pracy, a więc może pośrednio przyczyniać się do uzyskiwania przychodów.


W związku ze wskazanym pismem Ministerstwa powiedzieć należy, że pogląd o możliwości zaliczenia wymienionych w pytaniu wydatków w koszty podatkowe nie wynikał z jakiejś szczególnej łaskawości organu fiskalnego czy też ze zmiany rozumienia istoty takiej imprezy dla funkcjonowania przedsiębiorstwa. Pogląd taki (diametralnie odmienny od wcześniej prezentowanego przez resort) był wynikiem przegranych spraw sądowych.


Odnosząc tenże pogląd do zmian w zakresie definicji kosztów uzyskania przychodów, wynikających z nowelizacji obu ustaw o podatku dochodowym, należy powiedzieć, że tym bardziej w 2007 r. znajduje on uzasadnienie w znowelizowanym brzmieniu odpowiednich przepisów, zarówno ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 ze zm. - dalej updop, jak i ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm. - dalej updof.


W obu ustawach (art. 15 ust. 1 updop i art. 22 ust. 1 updof) definicja kosztu uzyskania przychodu została w taki sam sposób sformułowana. Zgodnie z nim, za koszt podatkowy uznaje się wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. W związku z tym należy zauważyć, że w jeszcze bardziej precyzyjny (niż w poprzednim brzmieniu) sposób został zaakcentowany element związku przyczynowo-skutkowego, jako przesłanki zaliczenia wydatku do kosztów podatkowych. Z tejże bowiem definicji, a także i z brzmienia innych znowelizowanych przepisów we wskazanych artykułach wynika, że wśród wydatków ponoszonych w związku z działalnością są te, które bezpośrednio przyczyniają się do osiągania przychodów, oraz te, które przyczyniają się pośrednio. Do tych drugich bez wątpienia należy zaliczyć koszty imprezy okolicznościowej (integracyjnej).


Odnosząc pośredni związek tych wydatków do definicji kosztów podatkowych, uważam, że ich ponoszenie ma na celu osiąganie przychodów, albowiem integracja pracowników bez wątpliwości służy zarówno zachowaniu, jak i zabezpieczeniu źródła przychodów. Ustawodawca, nie pierwszy zresztą raz, nie był łaskaw wyjaśnić, co rozumie pod pojęciami „zachowanie” i „zabezpieczenie”, a zatem należy się posłużyć definicjami słownikowymi.


W Słowniku Języka Polskiego PWN, Warszawa 1996 r., t. III, str. 831 przez pojęcie „zachować” rozumie się zachowanie czegoś w niezmienionym, nienaruszonym stanie. W kolejności, tamże (str. 825), przez pojęcie „zabezpieczyć” rozumie się ochronić przed czymś, tak by nic nie zagrażało, by było mocniejsze. Biorąc pod uwagę definicje interesujących nas pojęć, podkreślić trzeba, że źródło przychodów to przedsiębiorstwo, na które składa się wiele składników materialnych. Ale też bardziej istotne, a w zasadzie najistotniejsze jest to, aby owe źródło stabilnie i harmonijnie funkcjonowało w danej chwili, ale i by takiej stabilności i harmonijności nie zabrakło w przyszłości. Elementami tej stabilności i harmonijności są pracownicy.


A zatem wszystko, co przyczynia się do tego, ,,by źródło generujące przychody” nie ulegało zmianom i nie było w tym generowaniu zagrożone, a więc by było stabilne, stanowi cel działania przedsiębiorcy. Stąd też wydatki ponoszone na przyjazną atmosferę w pracy, na stworzenie właściwych relacji pomiędzy pracownikami są jak najbardziej ponoszone w celu osiągania przychodów w przyszłości, bez wątpienia bowiem przyczyniają się do stabilności załogi w maksymalnie niezmienionym składzie, a jej praca – harmonijna – także bez wątpienia zachowuje źródło i je zabezpiecza dla generowania przychodów, co jest celem samym w sobie. I właśnie owa stabilność i harmonia wśród pracowników są przesłanką tworzącą związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy możliwością generowania przychodów przez źródło a samymi, potencjalnie możliwymi do osiągnięcia w przyszłości przychodami. Stąd też wydatki na imprezy integracyjne w dalszym ciągu stanowić będą koszt podatkowy działalności. Oczywiste jest również to, że imprez takich nie można organizować przesadnie wiele.


Podstawa prawna:
art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.),
art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).