Ulga odsetkowa w podatku dochodowym od osób fizycznych, gdy kredytobiorcą jest więcej niż jedna osoba
Do końca ubiegłego roku podatnicy mogli nabyć prawo do tzw. ulgi odsetkowej. W tym celu należało zaciągnąć kredyt na realizację inwestycji mieszkaniowej. Pomimo że ulga ta w tym roku już nie obowiązuje, w ramach praw nabytych kontynuacja odliczeń z tytułu ulgi będzie możliwa do 2027 r. Sprawdź, jak rozliczać ulgę odsetkową, gdy kredytobiorcą jest więcej niż jedna osoba.



W ramach tzw. ulgi odsetkowej podatnicy mają prawo do odliczenia od podstawy obliczenia podatku faktycznie poniesione w roku podatkowym wydatki na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) udzielonego na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych (art. 26b ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm., dalej updof).


Prawa nabyte do ulgi odsetkowej


Prawo do odliczenia odsetek na zasadach określonych w ustawie przysługuje podatnikowi, który faktycznie w roku podatkowym dokonał spłaty odsetek od kredytu (pożyczki) mieszkaniowego udzielonego przez podmiot uprawniony na podstawie przepisów prawa bankowego albo przepisów o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych do udzielania kredytów (pożyczek), a z umowy kredytu (pożyczki) wynika, że dotyczy on finansowania inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, związanej z:
budową budynku mieszkalnego albo
wniesieniem wkładu budowlanego lub mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej na nabycie prawa do nowo budowanego budynku mieszkalnego bądź lokalu mieszkalnego w takim budynku, albo
zakupem nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy bądź od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej, albo
nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstanie samodzielne mieszkanie spełniające wymagania określone w przepisach prawa budowlanego.
Ulgę odsetkową odlicza się od dochodu. Odliczenie stosuje się, pod warunkiem że kredyt (pożyczka) został udzielony podatnikowi po 1 stycznia 2002 r. W rozliczeniu za 2006 r. ulga obejmuje odsetki od kredytu w wysokości do 189.000 zł. W przypadku kredytu na wyższą kwotę odsetki można odliczyć tylko w stosunku do tej kwoty.

Ulga odsetkowa nie obejmuje zakupów na rynku wtórnym. Podatnik ma prawo odliczyć od dochodu wydatki na spłatę odsetek od kredytu na zakup nowego domu lub mieszkania albo na ich budowę, rozbudowę domu, przekształcenie lokalu niemieszkalnego w mieszkalny, nadbudowę lub rozbudowę budynku na cele mieszkalne oraz kredytu przeznaczonego na wniesienie wkładu do spółdzielni mieszkaniowej.


W związku z licznymi pytaniami dotyczącymi praw nabytych do tzw. ulgi odsetkowej Ministerstwo Finansów zapewniło, że podatnicy mają zagwarantowane prawa nabyte do uchylanej ulgi odsetkowej, art. 9 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 217, poz. 1588), podobnie jak uchylany przepis art. 26b ust. 1 updof, odnosi się bowiem do „kredytu udzielonego podatnikowi”.


A zatem nie ulega wątpliwości, że obie z ww. wymienionych norm dotyczą faktu zawarcia umowy, nie zaś powinności banku wynikającej z tej umowy, polegającej na wypłacie kredytu (uruchomieniu transzy kredytowych).


W konsekwencji zawarcie umowy do końca 2006 r., której przedmiotem będzie sfinansowanie jednej z inwestycji wymienionej w art. 26b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, będzie stanowić o nabyciu przez podatnika prawa do odliczania wydatków na spłatę odsetek, pod warunkiem spełnienia pozostałych przesłanek wynikających z uchylanego art. 26b updof. Kontynuacja ulgi odsetkowej jest możliwa do 2027 r.


W przypadku omawianej ulgi istotne znaczenie ma m.in. to, kto faktycznie dokonał spłaty przedmiotowych odsetek, tak wynika z pisma p.o. Zastępcy Dyrektora Departamentu Podatków Dochodowych z 30 sierpnia 2006 r. dotyczącego tzw. ulgi odsetkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych (sygn.: DD/PB5/IK-066-4-26/06).


Jak ustalić kwotę odsetek możliwą do odliczenia, gdy kredytobiorcą jest więcej niż jedna osoba?


Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odnośnie do ulgi odsetkowej nie zawierają regulacji (analogicznie jak nastąpiło to w przypadku ulgi związanej z budową budynku wielorodzinnego z przeznaczeniem znajdujących się w nim lokali mieszkalnych na wynajem), zgodnie z którą kwotę odliczeń przysługującą każdemu ze współkredytobiorców w ogólnej kwocie spłaconych odsetek należy ustalać proporcjonalnie do udziału w kredycie. W razie braku dowodu określającego wysokość udziałów współkredytobiorców należało przyjąć, że udziały są równe.


Tym samym, zauważa Ministerstwo Finansów, brak jest podstaw do zobowiązania podatnika, aby dzielił wydatki uprawniające do skorzystania z ulgi odsetkowej stosownie do współwłasności w częściach ułamkowych.


A zatem, jeżeli z umowy kredytowej wynika, że kredytobiorcą jest więcej niż jedna osoba i każda odpowiada solidarnie za spłatę zadłużenia (w tym odsetek), to prawo do odliczeń, na podstawie art. 26b ust. 1 updof, przysługuje temu kredytobiorcy (współkredytobiorcy), który faktycznie dokonał spłaty odsetek od udzielonego kredytu, jeśli spełnia pozostałe warunki uprawniające do korzystania z ulgi.


Odliczeń tych ww. kredytobiorca dokonuje w kwocie faktycznie spłaconych odsetek, w ramach limitu, o którym mowa w art. 26b ust. 4 pkt 2 updof.


Zgodnie z art. 26b ust. 2 pkt 6 updof wysokość i termin zapłaty odsetek powinien być udokumentowany dowodem wystawionym przez kredytodawcę. Jeżeli z zaświadczenia banku (lub innego uprawnionego podmiotu) nie wynika, w jakiej części poszczególni kredytobiorcy ponosili faktycznie wydatki na spłatę odsetek, należy przyjąć, że każdy z nich ponosił je w częściach równych, niezależnie od udziału we współwłasności – chyba że podatnicy wykażą, w jakiej wysokości zostały faktycznie poniesione przez nich wydatki.


Każdy też z kredytobiorców ma wówczas prawo do odliczeń w ramach limitu, o którym mowa w art. 26b ust. 4 pkt 2 updof.


W przypadku gdy z zaświadczenia wynika, że spłata kredytu i odsetek następuje z rachunku bankowego, którego podatnik jest jedynie współposiadaczem, należy przyjąć, iż to podatnik faktycznie dokonał spłaty odsetek, jeżeli zaświadczenie wydane jest na jego imię i nazwisko.


Zauważyć też należy, że skorzystanie przez podatnika z odliczeń w ramach ulgi odsetkowej jest jego uprawnieniem, zatem to na podatniku ciąży ciężar udowodnienia, w jakiej wysokości poniósł on faktycznie wydatki na spłatę odsetek, jeżeli nie wynika to w sposób jednoznaczny z zaświadczenia banku. Należy przy tym mieć na uwadze naczelną zasadę postępowania dowodowego określoną w art. 180 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.


Jak odliczać odsetki, gdy kredytobiorcą są małżonkowie?


Małżonkowie mają prawo do ulgi odsetkowej wtedy, gdy ani podatnik, ani jego małżonek nie korzystał lub nie korzysta z odliczenia od dochodu (przychodu) lub podatku wydatków poniesionych na jeden z wymienionych w ustawie celów mieszkaniowych.
Zgodnie z art. 26b ust. 8 updof odliczenie dotyczy odsetek zapłaconych łącznie przez oboje małżonków. Jeżeli małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu - odliczeń dokonuje się, zgodnie z wnioskami zawartymi w zeznaniach rocznych, bądź od dochodu każdego z małżonków, w proporcji wskazanej we wniosku, bądź od dochodu jednego z małżonków. Małżonkom przysługuje zatem jeden łączny limit odliczenia.