Formy zapłaty podatku

Podstawową formą wygaśnięcia zobowiązania podatkowego w całości lub w części jest zapłata podatku. Może ona być dokonana gotówką lub bezgotówkowo, przy czym zapłata podatków przez podatników prowadzących działalność gospodarczą i obowiązanych do prowadzenia księgi rachunkowej lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów musi nastąpić w formie polecenia przelewu. Wyjątek stanowi zapłata przez nich opłaty skarbowej, która może nastąpić w gotówce.

Polecenie przelewu stosuje się również do wpłat kwot podatków pobranych przez płatników, jeżeli prowadzą działalność gospodarczą i mają obowiązek prowadzenia księgi rachunkowej lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Natomiast tej formy rozliczeń nie stosuje:

    1) do zapłaty podatków niezwiązanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
    2) gdy zapłata podatku, zgodnie z przepisami prawa podatkowego, jest dokonywana papierami wartościowymi lub znakami akcyzy,
    3) do pobierania podatków przez płatników lub inkasentów.

Za termin dokonania zapłaty podatku uważa się:

    1) przy zapłacie gotówką - dzień wpłacenia kwoty podatku w kasie organu podatkowego lub na rachunek tego organu w banku, w placówce pocztowej, w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo dzień pobrania podatku przez płatnika lub inkasenta,
    2) w obrocie bezgotówkowym - dzień obciążenia rachunku bankowego podatnika lub rachunku podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej na podstawie polecenia przelewu.
    Zasady te stosuje się również do wpłat dokonywanych przez płatnika lub inkasenta.

Zlecenia płatnicze na rzecz organów podatkowych mogą być składane również w formie elektronicznej przy użyciu programu informatycznego udostępnionego przez banki lub inną instytucję finansową uprawnioną do przyjmowania zleceń płatniczych albo w inny sposób uzgodniony z bankiem lub inną instytucją przyjmującą zlecenie. Zlecenie takie powinno zawierać dane identyfikujące wpłacającego, w tym numer identyfikacji podatkowej, oraz powinno wskazywać tytuł wpłaty, przy czym niepodanie lub błędne podanie tych informacji stanowi podstawę do odmowy realizacji wpłaty gotówkowej lub polecenia przelewu.

Sposoby zaliczania wpłat dokonanych przez podatnika

Jeżeli na podatniku (płatniku, inkasencie) ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Zapis ten dotyczy również dokonywania wpłat na poczet rat, na jakie rozłożono podatek lub zaległość podatkową wraz z odsetkami za zwłokę oraz rat podatku.

Z kolei w sytuacji, gdy dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. W sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie.

Jeżeli natomiast na podatniku ciążą zobowiązania z tytułu zaliczek na podatek, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaliczki, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności.

Przepisy dotyczące wielości obciążeń stosuje się także do wpłat dokonywanych przez następców prawnych oraz osoby trzecie.

Zaokrąglanie

Wpłacając podatki należy pamiętać o ich prawidłowym wyliczeniu i zaokrąglaniu. Zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej:

    - podstawy opodatkowania,
    - kwoty podatków,
    - odsetki za zwłokę,
    - opłaty prolongacyjne,
    - oprocentowanie nadpłat oraz
    - wynagrodzenia przysługujące płatnikom i inkasentom

zaokrągla się do pełnych złotych w ten sposób, że końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych.

Uwaga: Powyższej zasady zaokrąglania podstaw opodatkowania i kwot podatków nie stosuje się do opłat, o których mowa w przepisach o podatkach i opłatach lokalnych, tj.:

- podatku od nieruchomości,
- podatku od środków transportowych,
- podatku od posiadania psów,
- opłaty targowej,
- opłaty miejscowej
- opłaty uzdrowiskowej.

Symbole formularzy i tytułów płatności

Wpłacając należności podatkowe na formularzu wpłaty podajemy symbol formularza lub tytułu płatności. Brak tego symbolu lub jego niepoprawne brzmienie może spowodować błędną kwalifikację wpłaty przez księgowość urzędu, a to z kolei może skomplikować życie podatnika. Wykaz stosowanych symboli zawarty jest w załączniku Nr 4 obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie wykazu numerów rachunków bankowych urzędów skarbowych (Dz. Urz. Min. Fin. z 2005 r. Nr 1, poz. 2, Nr 3, poz. 26), który można znaleźć w naszym artykule "Symbole formularzy i tytułów płatności".

Aktualny wzór formularza wpłaty gotówkowej oraz polecenia przelewu został określony w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 29 czerwca 2004 r. w sprawie wzoru formularza wpłaty gotówkowej oraz polecenia przelewu na rachunek organu podatkowego (Dz. U. Nr 182, poz. 1882).