Czy można uznać za nieważne porozumienie stron o rozwiązaniu umowy o pracę, gdy pracownica była zdenerwowana?
Ze zdenerwowania pracownicy w chwili składania przez nią oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy o pracę na mocy porozumienia stron nie można wywodzić braku możliwości świadomego i swobodnego podjęcia takiej decyzji.

Może zdarzyć się, że pracownik zatrudniony w Twojej firmie dokona kradzieży np. 100 zł. Załóżmy, że dajesz pracownikowi do wyboru trzy możliwości rozwiązania stosunku pracy:
- w trybie art. 52 Kodeksu pracy (czyli rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika),
- zgłoszenia sprawy policji (jako wykroczenia) lub
- wyrażenie przez Ciebie zgody na rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron.

Pracownik, obawiając się odpowiedzialności za kradzież przed sądem i zwolnienia dyscyplinarnego, pisze wniosek o rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron. Twój pracodawca wyraża zgodę i rozwiązuje z nim umowę o pracę na mocy porozumienia stron.

Po powrocie do domu pracownik postanawia wycofać swoje oświadczenie i składa Ci stosowne pismo, informując, że jego wcześniejsza decyzja była podyktowana chwilowym załamaniem.

Pracownik nie był ubezwłasnowolniony ani dotknięty chorobą psychiczną, nie znajdował się w stanie po spożyciu alkoholu lub narkotyków, a jego świadomość i wola podczas rozmowy z Twoim pracodawcą nie była zakłócona. Pracownik był podejrzewany o kradzież.

Kradzież nawet takiej kwoty jak 100 zł musiałaby zostać udowodniona w postępowaniu o wykroczenie. Do momentu udowodnienia pracownik korzystałby z domniemania niewinności, a w razie rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia służyłoby mu odwołanie do sądu pracy. W takim postępowaniu dopuszczenie się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych musiałoby zostać mu udowodnione.

Pracownik zatem nie chciał się poddać postępowaniom mogącym oczyścić go z podejrzeń i wybrał dla siebie najkorzystniejsze wyjście z sytuacji w postaci rozwiązania umowy na mocy porozumienia stron. Wybierając ten sposób rozwiązania stosunku pracy, pracownik sam stworzył domniemanie dopuszczenia się wykroczenia.

Chociaż zdenerwowanie pracownika zastanawiającego się nad Twoimi trzema propozycjami w takiej sytuacji było naturalne, jednakże nie można z tego wywodzić braku możliwości świadomego i swobodnego podjęcia decyzji.

W procesie pracy, ze względu na jego istotne cechy, takie między innymi, jak podporządkowanie pracownika i obowiązek wykonywania przez niego poleceń przełożonych, dochodzi do napięć i stresów, ale są one niejako wpisane w ten proces i przewidywalne.

Wypowiedzenie umowy o pracę jest zgodną z prawem czynnością prawną mogącą wywołać zdenerwowanie pracownika, lecz jego reakcja na nie zależy od predyspozycji osobniczych pracownika. Odmienny pogląd prowadziłby do wniosku, że każda subiektywnie odczuwana niekorzystnie decyzja pracodawcy może wprawiać pracownika w stan wyłączający świadome i swobodne podjęcie decyzji, co nadto wymaga oceny przez biegłego psychiatrę.

Zatem rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron nie może być uznane za nieważne z powodu zdenerwowania pracownika w chwili składania przez niego oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy o pracę na mocy porozumienia stron.

Wyrok Sądu Najwyższego z 5 grudnia 2002 r., sygn. akt I PKN 582/01, opublikowany Prawo Pracy z 2003 r. nr 5, poz. 33.