Nabyłeś budynek w drodze spadku? - uważaj, abyś nie utracił prawa do ulgi podatkowej.
Podatnik, który nabył w drodze spadku lub darowizny budynek mieszkalny lub lokal, może skorzystać z ulgi podatkowej. Jeżeli jednak dokona zbycia budynku lub lokalu, do których przysługiwała mu ulga w podatku od spadków i darowizn, może utracić do niej prawo. Aby temu zapobiec, musi następnie nabyć kolejny budynek lub lokal lub uzyskać pozwolenie na budowę. Nabycie to lub uzyskanie pozwolenia na budowę jest jednak ograniczone krótkim terminem. Dowiedz się, jak termin ten interpretuje Minister Finansów.

Jeżeli otrzymasz w spadku lub jako darowiznę budynek mieszkalny, lokal mieszkalny lub prawo spółdzielcze do lokalu mieszkalnego, możesz skorzystać z ulgi podatkowej (art. 16 ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, Dz.U. z 2004 r. nr 142, poz. 1514 ze zm.).

Na czym polega ulga w podatku od spadków i darowizn?

Ulga podatkowa dotyczy przypadku nabycia budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowych: prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym:
1) w drodze spadku lub darowizny przez osoby zaliczane do I grupy podatkowej,
2) w drodze spadku przez osoby zaliczane do II grupy podatkowej,
3) w drodze spadku przez osoby zaliczane do III grupy podatkowej, sprawujące przez co najmniej 2 lata opiekę nad wymagającym takiej opieki spadkodawcą, na podstawie umowy zawartej z nim przed organem gminy.

Ulga polega na tym, że do podstawy opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn nie wliczasz wartości nabytych budynków, lokali czy praw do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m² powierzchni użytkowej budynku lub lokalu.

Dla kogo ulga?

Ulga przysługuje osobie, która łącznie spełnia następujące warunki:

jest obywatelem polskim lub ma miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
nie jest właścicielami innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość bądź będąc nim, przeniesie własność budynku lub lokalu na rzecz zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy;
nie dysponuje spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu lub nie jest właścicielem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowych: prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym, a w razie dysponowania tymi prawami przekaże je zstępnym lub przekaże do dyspozycji spółdzielni, w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego;
nie jest najemcą lokalu lub budynku lub będąc nim, rozwiąże umowę najmu;
będzie zamieszkiwać w nabytym lokalu lub budynku przez 5 lat:
od dnia złożenia zeznania podatkowego - jeżeli w chwili złożenia zeznania nabywca mieszka w nabytym lokalu lub budynku,
od dnia zamieszkania w nabytym lokalu lub budynku - jeżeli nabywca zamieszka w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego.

Jak postąpić, aby zachować prawo do ulgi?

Aby podatnik, któremu przysługiwała wyżej opisana ulga, nie utracił prawa do niej wskutek zbycia lokalu bądź budynku, do którego przysługiwała mu ulga, musi następnie nabyć kolejny lokal lub uzyskać pozwolenie na budowę.
Nabycie to lub uzyskanie pozwolenia na budowę jest ograniczone terminem.

Ministerstwo Finansów wyjaśniło w piśmie z 28 czerwca 2006 r. (sygn.: PL-834-6/LM/EO/06-90-LK), że zgodnie z art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn nie stanowi podstawy do wygaśnięcia decyzji, uwzględniającej ulgę, m.in. zbycie budynku lub lokalu, jeżeli było ono uzasadnione koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych, a nabycie innego budynku lub uzyskanie pozwolenia na jego budowę albo nabycie innego lokalu nastąpiło nie później niż w ciągu 6 miesięcy od dnia zbycia.

Analiza treści powołanego przepisu wskazuje, że ustawodawca określił dwa warunki, które należy spełnić łącznie, aby podatnik, któremu przysługiwała ulga z art. 16, nie utracił jej wskutek zbycia lokalu.

Pierwszym z tych warunków jest wystąpienie konieczności zmiany warunków mieszkaniowych.

Drugi warunek dotyczy kontynuacji korzystania z prawa do ulgi i polega na zamieszkiwaniu w innym nabytym lub wybudowanym lokalu lub budynku. Kontynuacja będzie zachowana jedynie w przypadku, gdy po zbyciu prawa do lokalu bądź budynku, do którego przysługiwała ulga, zostanie nabyty kolejny lokal lub uzyskane pozwolenie na budowę.

Określając termin nabycia kolejnego budynku lub uzyskania pozwolenia na budowę, ustawodawca użył terminu „nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia zbycia”.

Resort finansów zauważa, że sposób określenia początku biegu terminu dla nabycia innego lokalu (budynku) lub uzyskania pozwolenia na budowę nie jest jednoznaczny, jednak założenie, że nabycie innego lokalu lub budynku albo uzyskanie pozwolenia na budowę może nastąpić w dowolnym momencie od chwili nabycia spadku (a nawet przed nabyciem spadku), jednak nie później niż w ciągu 6 miesięcy od dnia zbycia lokalu (budynku), do którego przysługiwała ulga, przeczyłoby istocie ulgi i zasadzie kontynuacji, wynikającej z art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Zdaniem Ministerstwa Finansów warunek określony w art. 16 ust. 7 ww. ustawy jest spełniony, jeżeli nabycie innego budynku lub uzyskanie pozwolenia na jego budowę albo nabycie innego lokalu nastąpi w okresie 6 miesięcy, licząc od dnia zbycia lokalu lub budynku, do którego przysługiwała ulga.

Gdyby zamiarem ustawodawcy było uregulowanie omawianej kwestii z uwzględnieniem nabycia pozwolenia na budowę w okresie wcześniejszym niż zbycie lokalu (budynku), do którego przysługiwała ulga z art. 16 ust. 1 ww. ustawy, zapisałby to expressis verbis w przepisach.

Przepisy prawa podatkowego określające ulgi i zwolnienia należy interpretować ściśle - przypomina ogólną zasadę resort finansów.